Publicatie 14 december 2013, 500e sitebezoeker

Schermafbeelding 2013-12-14 om 16.46.05

Vandaag is de 500e bezoeker op de site Leafrijder.nl verwelkomd.


Een leuk moment om wat uitgebreider stil te staan bij het fenomeen van elektrisch rijden, de ontwikkelingen in de infrastructuur, de auto’s en de maatschappelijke aanpak.


Let wel, het is mijn persoonlijke visie.

Voor reacties sta ik natuurlijk open.

Schermafbeelding 2013-12-14 om 21.44.47

Het elektrisch rijden


Ik heb nog niemand gesproken die negatief is over het elektrisch rijden op zich (zaken als range e.d. even buiten beschouwing latend). Ook plugin rijders roemen de momenten waarop hun auto 100% elektrisch rijdt. Het was natuurlijk te verwachten dat de auto stiller is en dat het rijden veel soepeler gaat. Er gebeurt weinig spectaculairs meer onder de motorkap, er hoeft niet geschakeld te worden, er zijn maar enkele draaiende delen en de aandrijving is volkomen trillingvrij. Ook bij stilstaan geen trillingen van een stationair draaiende motor.

En dan die acceleratie. Ik bedoel dan niet het proberen om de rest voor te blijven bij een stoplicht (lukt trouwens wel) maar de vlotheid waarmee je je door het verkeer begeeft. Je zit in een paar seconden op de gebruikelijke 50/60 km/uur in de stad en op buitenwegen trek je in één beweging van stilstand naar 80/85, wat vaak de limiet is. In combinatie met de snelheidsbegrenzer een fijne ervaring. Je rijdt dan ook niet direct al te hard.

Op de snelweg? Het zullen geen schokkende cijfers opleveren (met de Leaf) , maar je voegt zo in, wisselt snel van rijstrook om in te halen en met even doortrekken zit je zo boven de 150 km/uur. Met groot gemak. Zonder de daarmee normaal gepaard gaande acties als (terug)schakelen, hoge motortoerentallen, wolken uit de uitlaat  e.d. Gewoon, als een ICE-trein.

Zijn er nadelen: Jazeker. Je bent veel bezig met het bereik, dat ik, ondanks dat het allemaal best wel goed gaat, te laag vind. Dat is mijn eigen schuld, want had ik de auto gebruikt voor het doel waarvoor hij gekocht was, zou er praktisch geen dag geweest zijn waarop de bodem van de batterij in zicht zou zijn gekomen.

Maar ja, het lokt en wat doe je in de volgende situatie? Een etentje op 110 km afstand. Keuze tussen benzineauto die 1 op 10 rijdt, dus zeker 22 liter benzine verbruikt x 1,68 ofwel bijna €.37,00 en de Leaf waar je voor een paar euro hetzelfde doet. Flinke tas boodschappen verdiend, zou ik zeggen. Dit is gelijk het opstapje naar het volgende item.

De ontwikkelingen in de infrastructuur


Domein 1, thuis laden


Schermafbeelding 2013-12-14 om 21.18.50
Ik zou zelf geen auto kopen die niet de mogelijkheid heeft om aan een gewoon stopcontact te kunnen laden. In een normale situatie is dan ’s nachts laden voldoende. Je kunt sneller laden met wat aanpassingen maar die zijn niet goedkoop. Je moet dan ook nogal wat rijden om bijvoorbeeld die extra €.1.000,00 er uit te halen.
Maar ik realiseer me dat ik wel het voordeel heb dat ik op eigen terrein kan parkeren (en dus opladen). Dat schijnt maar 30% van de automobilisten te kunnen en als je elke dag ergens in de straat een parkeerplekje moet zoeken dan is het natuurlijk een heel ander verhaal. Daar zullen nog veel initiatieven voor moeten komen en die zullen ook wel komen.

Domein 2, bijladen aan een laadpaal


Schermafbeelding 2013-12-14 om 21.08.08
Er zijn duizenden laadpalen en er moeten er, gezien de uitlevering deze periode van de duizenden plugins (die zijn aangewezen op laadpalen) nog veel bijkomen om ervoor te zorgen dat deze allemaal kunnen laden. Deze plugins (op de Mitsubishi Outlander na) kunnen niet snelladen. Het laden gaat dan langzaam tot iets sneller, afhankelijk van het soort laadpaal en de soort auto.
Voor mij hooguit handig als ik ergens een aantal uren ben. Shoppen en zo een deel van de hoge parkeerkosten terugverdienen, pretpark als de Efteling waar je altijd wel een aantal uren binnen bent e.d.
Er zijn tussenvormen, die ten onrechte ook wel snelladen worden genoemd. Je kunt hooguit spreken van semi-snelladen. Ik bedoel dan de 11 en 22 kWh palen. Het laden gaat daar sneller maar 100 km laden in een uur is voor mij geen optie. Ik wil snel verder, en een kwartier tot een half uur (als ik die tijd ook nog goed kan vullen) is wel het maximum.

Domein 3, snelladen


Schermafbeelding 2013-12-14 om 21.20.42

Dit is (voor mij althans) naast het thuisladen de meest gebruikte optie. Het gaat snel, kost vaak niets en er is inmiddels een flink aantal snelladers (ik praat hier over de Leaf met de Chademo aansluiting, voor de meeste andere snellaadmethoden en auto’s die daarop zijn aangewezen is dat nog lang niet het geval).
Maar de situatie is ook voor mij toch nog niet ideaal. Dat wordt het pas wanneer je om de 50 km de mogelijkheid hebt om even aan de snellader te gaan, al is het tien minuten, en dan weer verder.
In dat opzicht juich ik het initiatief toe van Fastned en ik hoop dat ze voldoende investeerders zullen vinden om het doel te bereiken. Voor de acceptatie van elektrisch rijden in Nederland is het trouwens gewoon een noodzaak.
Ook partijen als ANWB en Nissan bouwen verder aan het netwerk. Ik zou zeggen, er kunnen er niet genoeg zijn. Maar werk wel naar een uniform systeem van toegang (ik bedoel nadrukkelijk niet één laadsysteem want daar benadeel je nu kopers van auto’s mee), ik bedoel hooguit één pasje en zorg dan  samen voor één goede site en app waar alle(!) laadmogelijkheden staan en die ook actueel wordt gehouden.

Schermafbeelding 2013-12-14 om 21.22.47
Zorg er daarnaast voor dat de laders werken. De situatie nu bij Newmotion, waar een behoorlijk deel van de snelladers momenteel onbetrouwbaar is, is niet goed voor de ontwikkelingen. Op de website wordt nog steeds dezelfde storingsmededeling getoond, zonder dat erbij wordt gezegd wat er gebeurt om de situatie te herstellen of wanneer het weer goed is. Het lijkt me ook voor de hotels/restaurants waar ze zijn geplaatst niet leuk wanneer klagende EV-rijders aan de balie komen terwijl ze hen niet kunnen helpen.

 Schermafbeelding 2013-11-15 om 13.29.04

Fastned, wat wordt het plaatje?
Een aparte plaats neemt Fastned in. Ik denk trouwens dat iedereen enthousiast zal worden wanneer deelname in Fastned een soort van lidmaatschap betekent waarmee je vervolgens ook „gratis” gebruik kunt maken van de laadpunten, of het nu voor vijf minuten is of voor een uur. Ik denk dat ik dan vaker van hun laadpunten gebruik zal maken en een structurele bijdrage leveren dan wanneer ik elke keer een bedrag van een tientje of meer moet betalen. Dan kijk ik of ik niet toch wel thuis kom of ga ik wellicht naar gratis alternatieven.

De auto’s


We zien nu, naast een groei van het aantal puur elektrische auto’s, een soort van explosie van plugin auto’s. Voor een groot deel heeft dat te maken met de fiscale voordelen die de elektrische en de plugin auto’s hebben (maar die langzaam kleiner worden, het begint al bij de plugins). De voordelen treden vooral op bij het zakelijk gebruik dus de meeste elektrische auto’s worden bedrijfsmatig ingezet. Dat is jammer, want juist voor particulieren die niet al te veel dagelijkse kilometers rijden zou het een uitkomst zijn. Het is alleen nog veel te duur en behalve het niet rekenen van de BPM en het (t/m 2015?) niet betalen van wegenbelasting wordt deze rijder niet tegemoet gekomen. In andere landen zit er een subsidie op, maar dat zal hier wel whishful thinking blijven.
Persoonlijk denk ik dat de plugin, naarmate de range van elektrische auto’s zal toenemen (wat zeker de komende jaren zal gebeuren) en de laadmogelijkheden uitbreiden (met name meer snellaadpunten op strategische plaatsen en uiteraard het verder terugbrengen van de laadtijd), geleidelijk aan plaats zal maken voor de volledig elektrische auto.

Schermafbeelding 2013-11-16 om 11.40.45Schermafbeelding 2013-11-09 om 22.39.24

Ook in de huidige situatie kun je al een dergelijke constructie bedenken. Je ziet dat de Volvo V60, een heel knappe plugin en enorm succesvol, wat de prijs betreft niet eens zo heel veel verschilt met de Tesla Model S (85 kWh pakket).
Je hebt dan een range van minimaal 350 tot 400 kilometer effectief (NEDC 502 km). Inmiddels zijn de eerste twee superchargers in NL in gebruik en er komt er het komend jaar nog een aantal bij. Tesla heeft daarvoor een eigen netwerk dat in Europa het komend jaar verder zal worden uitgerold waardoor de vakantielanden elektrisch bereikbaar worden. En dan hebben we het nog niet over de bagageruimte.

Niet onbelangrijk is dat dit tanken gratis is en blijft. In 20 minuten, de tijd voor een toiletbezoek en een bekertje koffie, weer 200 km bijgeladen. En, hadden we niet de slogan, “Twee uur rijden, een kwartier rust”? Laten we die weer eens van stal halen zou ik zeggen.
Schermafbeelding 2013-12-14 om 16.39.28
Gekoppeld aan thuis laden in de nachtelijke uren kun je dan heel goed uit de voeten.

Intensief gebruik van een plugin betekent daarentegen in de praktijk, met name omdat je niet kunt snelladen, dat er toch een flink aantal kilometers op benzine of diesel wordt gereden en op die momenten heb je ook de ongemakken, zoals het betalen bij de pomp.
Bovendien zijn de plugins technisch gecompliceerd in vergelijking met de recht-toe-recht-aan technologie in een elektrische auto. Voor de huidige generatie auto’s is het een prima oplossing maar ik ben ervan overtuigd dat komende versies, zeg vanaf 2015/2016 een volledig elektrische variant zullen hebben. En dan met verbeterde of in ieder geval grotere batterijpakketten zodat een paar honderd kilometer een normale range zal worden.

De maatschappelijke ontwikkelingen

Ik ben van mening dat de opkomst van elektrisch rijden meer kan zijn dan een nieuwe variant van de bestaande mobiliteit. Het kan een moment zijn waarop we ons bezinnen op een aantal „verworvenheden”, om het lief te zeggen.

Schermafbeelding 2013-11-15 om 14.36.36
Het zal voor het eerst zijn dat we thuis onze eigen brandstof maken. Niemand had een oliebron in de tuin, laat staan het gehele proces om daar bruikbare benzine van te maken. Maar iedereen heeft wel toegang tot de zon. Er is momenteel een enorm aanbod van zonnepanelen waardoor de prijs flink is gezakt. Bij ons komen begin januari 32 panelen op het dak, met een geschatte opbrengst van rond 7.500 kWh per jaar. Het dak ligt pal op het zuiden en er zijn geen belemmerende schaduwmomenten. Ervan uitgaande dat je op een kWh 6,5 tot 7 km ver komt betekent dat rond 50.000 km. Ik haal dat nooit, zelfs niet met een tweede EV erbij, zodat er waarschijnlijk (bijna) genoeg overblijft voor het huishouden.
Grappig rekensommetje als je bijvoorbeeld 20.000 gratis zonnekilometers afzet tegen 20.000 benzinekilometers. Bij een verbruik van 1 op 14 zit je dan al snel op €.2.500,00 per jaar die je in je zak kunt houden en de terugverdientijd van de panelen weer verkorten.

Na 2017 wordt aan het huidige, gunstige, systeem van salderen geprutst. Nu is het zo dat je het openbare net als een soort van accu gebruikt. Lever je meer stroom dan je op het moment verbruikt, dan loopt de meter terug. In de avond en de nacht gebruik je dan die stroom weer zodat je netjes de opgewekte stroom eerst verbruikt voordat je „inkoopt”.

Schermafbeelding 2013-12-14 om 21.35.43
Met de verdere ontwikkelingen van accupakketten zal er zeker een markt gaan ontstaan voor opslag van opgewekte zonnestroom, al was het maar om gedoe met saldering te voorkomen en ook om minder afhankelijk te zijn van de grote energiemaatschappijen. Ik zou niet gek opkijken als er een aanbod komt van schakelbare pakketten van elk bijvoorbeeld 10 kWh die door middel van een omvormer enerzijds worden gebruikt om de zonnestroom op te slaan en vervolgens bij het stroomverbruik als eerste worden leeggemaakt voordat het „net” wordt aangesproken. Duur? Ja , in het begin wel, maar dat waren de eerste zonnepanelen ook.
Daarnaast komt er op een gegeven moment een vrijval van de in de huidige auto’s gebruikte accupakketten die dan waarschijnlijk nog wel 60 tot 80% van hun capaciteit hebben. Deze kunnen dan op allerlei plaatsen worden ingebouwd om een buffer te hebben. Bijvoorbeeld bij laadstations zodat de opgewekte en nog niet gebruikte zonnestroom wordt bewaard en aan „tankende” auto’s geleverd wanneer de zon weg is. Het lijkt mij een prima vorm van recycling.

Belastingen e.d.


Met de komst van eerst Nissan en nu Tesla op de markt zien we de mogelijkheid om gratis stroom te tanken. Ik ben er een groot voorstander van om dit uit te breiden. Niet omdat ik niet bereid ben om te betalen, maar omdat ik denk dat het maatschappelijk een grote overwinning zal zijn als de zonnestroom, die op zich gratis is, ook gratis beschikbaar komt.

Is daar veel geld mee gemoeid? Ik denk dat het meevalt. De partijen die die infrastructuur verzorgen hebben alle belang bij een toenemend gebruik van elektrische auto’s. De kosten van zo’n laadbeurt zijn gering. Variërend van nul euro (zonnestroom) tot 2 euro (afname rond 30 kWh tegen grootverbruikerstarief van 7 cent per kWh). Het is gewoon een bedrijfsmatige investering. Elk laadpunt erbij verlaagt de drempel voor de aanschaf van een elektrische auto. En het psychologisch effect van het „gratis” tanken kan wel eens een enorme boost geven.

 Schermafbeelding 2013-12-14 om 21.44.19
Het heeft wel tot gevolg dat elke vervanging door een elektrische auto een afname van de accijnzen oplevert. De grootste fout die we kunnen maken is om weer allerlei heffingen te bedenken om maar geld los te krijgen.
De huidige situatie rondom de fossiele brandstoffen is, ook in internationaal verband, enorm uit de hand gelopen en dat is ook niet terug te draaien. Maar een nieuwe vorm van mobiliteit, notabene een 100% uitstootvrije, geeft een nieuwe kans.
Door alle heffingen, BPM, MRB en accijnzen is autorijden zo duur geworden dat steeds meer mensen uitgesloten worden van de mobiliteit. Dat terwijl het „openbaar” vervoer ook alleen maar duurder is geworden en maar in een beperkt aantal gevallen een alternatief is. Ik heb dat vaak genoeg geprobeerd.

Ik ben er een voorstander van om dan in het verlengde hiervan een bezinning te starten waarbij we zeer kritisch zijn op de manieren waarop we geld bijeenbrengen voor de overheid. En of we staande kunnen houden dat het verhogen van heffingen echt iets bijdraagt aan gedragsverandering. Ondanks alle prijsverhogingen van de benzine heeft dit niet geleid tot een spectaculaire daling van het aantal autokilometers, of het moet zijn bij de kwestbare groepen die op die menageer hun auto is afgenomen. Verder laat men zich, alle wetenschappelijke beschouwing en berekeningen ten spijt, bij een aantal zaken niet leiden door het economisch principe. Bij gelegenheden nodig ik het gehoor wel eens uit om met mij over het parkeerterrein te lopen. Dat zou dan vol Dacia’s moeten staan. Natuurlijk niet. Iedereen is en blijft autonoom als het gaat om het maken van keuzes.

Ik denk dat het voor de „motivatie” van ons burgers ook goed zal zijn als ook andere zaken worden aangepakt. Denk aan het feit dat de opbrengst van boete’s (bijv. 109 rijden op de A2) in de grote pot gaan, zelfs een begrotingspost zijn,  en niet worden aangewend voor doelen die in verband staan met de „bron”. Dat kan gemakkelijk. Er zij allerlei fondsen te bedenken zoals begeleiding van slachtoffers etc.
auto